การแลกเปลี่ยนสินค้าและบริการสมัยก่อน หรือเรียกว่า "บาร์เตอร์"

บาร์เตอร์ หนึ่งในระบบการเงินในยุคแรกๆ คือ ระบบบาร์เตอร์

บาร์เตอร์ คือ การแลกเปลี่ยนสินค้าหรือบริการอื่นอย่างง่ายๆ ตัวอย่างเช่น ถ้าเกษตรกรมีข้าวและต้องการปุ๋ย เขาก็สามารถนำข้าวไปแลกกับคนทำปุ๋ยได้

ปัญหาที่เจอของระบบนี้ก็คือ มันเชื่องช้า เสียเวลามาก และที่สำคัญ มันยากที่จะวัดมูลค่าในการเปรียบเทียบกัน เช่น ถ้าคนที่ทำปุ๋ยในตัวอย่างแรกเขาไม่ต้องการข้าวแล้วจะทำอย่างไร? หรือถ้าแลก ต้องใช้ข้าวกี่ ก.ก. ถึงจะมีมูลค่าเท่ากับปุ๋ย 1 กระสอบ ดังนั้นจึงต้องมีวิธีการแลกเปลี่ยนที่เร็วกว่าและมีประสิทธิภาพกว่ามาแทน จากนั้นจึงเกิดการวิวัฒนาการการแลกเปลี่ยนสู่ขั้นต่อไปที่เป็น เปลือกหอย อัญมนี โลหะ ทองคำ จนวิวัฒนาการไปสู่ พันธบัตร ที่เราใช้อยู่ในทุกวันนี้

ข้อดีของระบบบาร์เตอร์ คือ รัฐบาลเก็บภาษีได้ยาก กรมสรรพกรคงไม่รับการชำระภาษีด้วยข้าวสาร 1 ถังอย่างแน่นอน ฮะฮะฮะ